ارزیابی سیاست‌های مهندسی ژنتیک در بخش کشاورزی ایران

نویسندگان

1 دکتری سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران

2 استاد مهندسی ژنتیک پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی

3 استادیار حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jppolicy.2021.80481
چکیده

ایران در سال 1384 سند ملی توسعه زیست‌فناوری را به تصویب هیئت‌وزیران و به تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی رساند. در همین سال، به پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا پیوست و تدوین قانون ملی ایمنی زیستی نیز در دستور کار قرار گرفت. این پژوهش با اتکا به مدل­ ارزیابی نظریه محور، تحقق اهداف تصریح‌شده در اسناد مذکور را بررسی و قوانین را به لحاظ محتوا و خروجی ارزیابی کرده است. به این منظور ترکیبی از روش­های کمی و کیفی مانند پیمایش‌های میدانی و تحلیل محتوا استفاده ‌شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که قوانین ایمنی زیستی و توسعه مهندسی ژنتیک به ویژه مقررات ناظر بر تولید ملی محصولات تراریخته، ناقص اجرا می‌شود و به اهداف مطلوب خود نرسیده‌اند. فرآیندسازی­ غیر مؤثر، سیاسی­شدن بحث­های علمی و دخالت دستگاه‌های فاقد نقش قانونی و سلایق مدیریتی از مهم‌ترین دلایل توقف اجرای قانون شناخته‌ شد.