فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور برآورد همبستگی بین صفات مختلف و گروه‌‌بندی ژنوتیپ‌‌های گندم نان پاییزه، دو آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی و بلوک های کامل تصادفی به‌ترتیب در گلخانه و مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان با 30 ژنوتیپ به‌عنوان فاکتور فرعی و سطوح تنش رطوبتی به‌عنوان فاکتور اصلی (شاهد بدون تنش رطوبتی و تنش رطوبتی موقع گل‌دهی) با سه تکرار طی سال زراعی 96-95 اجرا شد. نتایج حاصل از تجزیه همبستگی کانونی نشان داد، در هر دو سطح نرمال و تنش در گلخانه و مزرعه بین جفت متغیرهای کانونی حاصل از صفات رشدی با عملکرد و اجزای عملکرد همبستگی معنی‌داری وجود دارد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده تحت شرایط آبیاری مطلوب در گلخانه و مزرعه، صفت سرعت رشد رویشی و تحت شرایط تنش در گلخانه و مزرعه، صفات سرعت رشد رویشی و سرعت پرشدن دانه از عوامل مهم و تأثیرگذار بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه محسوب می‌‌گردد. در تجزیه خوشه‌‌ای بر اساس عملکرد دانه و کلیه صفات مرتبط با آن در شرایط نرمال مزرعه، چهار گروه ایجاد شد که ژنوتیپ‌‌های برتر از نظر عملکرد دانه در گروه سوم (c-94-9، MV17، حیدری و c-94-8) با میانگین 17/394 گرم در مترمربع و تحت شرایط تنش خشکی در مزرعه ژنوتیپ‌های گروه سوم (میهن، c-94-4، c-94-3 و c-94-9) دارای بیش‌ترین عملکرد دانه (21/208 گرم در مترمربع) بودند. بر اساس نتایج تجزیه بای‌پلات، صفات سطح برگ پرچم، سرعت رشد رویشی، تعداد پنجه بارور، عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله و وزن هزاردانه نقش تعیین‌کننده در جداسازی ژنوتیپ­ها تحت شرایط نرمال و تنش داشتند.