مطالعه تنوع ژنتیکی در برخی ارقام جو (Hordeum vulgar L.) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره و صفات فیزیولوژیک فروکتان و نشت یونی تحت تنش سرمای دیررس بهاره
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشآموخته کارشناسیارشد، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استادیار، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22084/ppt.2021.22542.2016چکیده
گیاهان همواره در معرض طیف وسیعی از تنشهای محیطی ازجمله سرمای دیررس بهاره هستند که بر میزان رشد و تولید آنها اثر میگذارند. هدف از این تحقیق، بررسی اثر تنش سرمای دیررس روی صفات فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به تنش، شامل فروکتان و نشتیونی در مرحله زایشی بود. بدینمنظور آزمایشی در شرایط کنترل شده (گلخانه) با مدل تجزیه مرکب در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی که شامل چهار محیط (سطوح دمایی C°8 (شاهد)، C°2+، C°0 و C°2-)، 20 رقم جو زراعی در سه تکرار، در دانشکده کشاورزی تربیت مدرس انجام شد. نتایج تجزیه واریانس حاصل از دادههای فیزیولوژیک نشان داد که سطوح تنش سرما، رقم و اثر متقابل رقم در سرما برای هر دو صفت در سطح احتمال 1 درصد معنیدار بود. نتایج مقایسه میانگین و نیز تجزیه بایپلات صفات فیزیولوژیک نشان داد گوهران و جلگه متحملترین و ریحان 03 و ماکوئی حساسترین ارقام به تنش سرما میباشند. برای بررسی تنوع ژنتیکی در بخش مولکولی از 14 جفت آغازگر ریزماهواره استفاده شد. میانگین محتوای چندشکلی برابر 40/0 برآورد شد. ارقام با ضریب تشابه جاکارد و روش تجزیه خوشهای با مدل Complete linkage گروهبندی شدند و 20 رقم جو زراعی در چهار گروه قرار گرفتند. نتایج تجزیه ارتباطی با استفاده از تجزیه رگرسیون گامبهگام، حاکی از ارتباط بالای (بالاترین ضریب تبیین، R2)، نشانگر EBmac0674 با صفت نشتیونی (3/34) و نشانگر Bmag0173 با صفت فروکتان (8/20) بود.