مطالعه تنوع ژنتیکی در برخی ارقام جو (Hordeum vulgar L.) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره و صفات فیزیولوژیک فروکتان و نشت یونی تحت تنش سرمای دیررس بهاره

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22084/ppt.2021.22542.2016
چکیده

گیاهان همواره در معرض طیف وسیعی از تنش‏های محیطی ازجمله سرمای دیررس بهاره هستند که بر میزان رشد و تولید آن‏ها اثر می‏گذارند. هدف از این تحقیق، بررسی اثر تنش سرمای دیررس روی صفات فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به تنش، شامل فروکتان و نشت‏یونی در مرحله زایشی بود. بدین‌منظور آزمایشی در شرایط کنترل شده (گلخانه) با مدل تجزیه مرکب در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی که شامل چهار محیط (سطوح دمایی C°8 (شاهد)، C°2+، C°0 و C°2-)، 20 رقم جو زراعی در سه تکرار، در دانشکده کشاورزی تربیت مدرس انجام شد. نتایج تجزیه واریانس حاصل از داده‏های فیزیولوژیک نشان داد که سطوح تنش سرما، رقم و اثر متقابل رقم در سرما برای هر دو صفت در سطح احتمال 1 درصد معنی‏دار بود. نتایج مقایسه میانگین و نیز تجزیه بای‏پلات صفات فیزیولوژیک نشان داد گوهران و جلگه متحمل‏ترین و ریحان 03 و ماکوئی حساس‏ترین ارقام به تنش سرما می‏باشند. برای بررسی تنوع ژنتیکی در بخش مولکولی از 14 جفت آغازگر ریزماهواره استفاده شد. میانگین محتوای چندشکلی برابر 40/0 برآورد شد. ارقام با ضریب تشابه جاکارد و روش تجزیه خوشه‏ای با مدل Complete linkage گروه‏بندی شدند و 20 رقم جو زراعی در چهار گروه قرار گرفتند. نتایج تجزیه ارتباطی با استفاده از تجزیه رگرسیون گام‌به‌گام، حاکی از ارتباط بالای (بالاترین ضریب تبیین، R2)، نشانگر EBmac0674 با صفت نشت‏یونی (3/34) و نشانگر Bmag0173 با صفت فروکتان (8/20) بود.