بررسی عوامل تعارض خط‌مشی‌گذاری حوزه‌ محیط‌زیست‌ و صنعت در ایران

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 استاد مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی

3 استادیار مدیریت پردیس فارابی دانشگاه تهران

4 استاد مدیریت دولتی دانشگاه تربیت مدرس تهران

doi
10.22059/jppolicy.2021.80482
چکیده

تقابل محیط زیست و صنعت همواره به دلیل تعارض‌های ماهوی که با یکدیگر دارند، به‌ویژه در اواخر قرن بیستم، توجه بسیاری از پژوهشگران را به‌خود معطوف کرده است. مغایرت بین این دو حوزه از آنجائی معنی‌دار می‌شود که از یک سو دولت‌ها همواره به دنبال توسعه از طریق رشد صنعت بوده و از سوی دیگر کنشگران و متفکرین زیست‌محیطی و اجتماعی، محیط زیست را به عنوان عنصری ارزشمند و متضمن توسعه‌ی پایدار برشمرده‌اند. در این پژوهش تلاش شده است علل تعارض خط‌مشی در این دو حوزه در ایران بررسی شود. بدین منظور، علل تعارض خط‌مشی با استفاده از نظر خبرگان شناسائی و سپس با استفاده از تکنیک‌های کمّی رتبه‌بندی شد. مهمترین عوامل ایجاد کننده تعارض در خط‌مشی‌گذاری زیست‌محیطی عبارت‌اند از: تقدم عقلانیتِ سیاسی بر دیگر عقلانیت‌ها، اتخاذ سیاستِ روزمرگی و کوتاه‌مدت توسط دولت، تعارض میان خط‌مشی‌گذاران و ذی‌نفعان صنعت و محیط‌زیست ، نگاه سخت(سخت‌افزاری و مهندسی) به توسعه و نگاه هزینه‌ای به محیط‌زیست.