تاریخگذاری منبعی و سندی روایت «حذیفه»؛ نقدی بر دیدگاه «جان برتن» دربارۀ جعلیبودن روایات جمع قرآن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس، تهران: ایران
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/jqst.2023.343037.670002چکیده
به باور جان بُرتُن قرآن در زمان پیامبرخداd و توسط خود حضرت گردآوری شده است؛ از اینرو، روایات جمع قرآن همگی جعلی هستند. وی انگشت اتهام خود را بهسوی فقهای اهلسنت گرفته و زمان جعل را نیمۀ اول قرن سوم دانسته است. این مقاله درصدد است با تاریخگذاری روایت «رجوع حذیفه بهعثمان و پیشنهاد توحید مصاحف» که بهباور برتن از نخستین روایات جعلشده در این موضوع است، نشان دهد آیا ادعای این مستشرق انگلیسی توسط روشیکه خود مستشرقین ابداع کردهاند، تأیید میشود یا خیر؟ مطابق این تحقیق، هرچند این روایت از مشکلاتی همچون منفرد بودن طریق و نامشخص بودن راوی اصلی رنج میبرد، اما حتی بر مبنای افرادی همچون شاخت و ینبل نیز هیچ دلیل قاطعی مبنی بر جعلی بودن آن، بهویژه در زمان مورد ادعای برتن وجود ندارد. چنانکه بررسی متن نقلهای مختلف این حدیث نیز مؤید این مدعا میباشد.