تأثیر دگرآسیبی عصاره گیاه شیرین‌بیان (Glycyrrhiza glabra L.) بر شاخص‌های جوانه‌زنی و فعالیت برخی آنزیم‌های گندم نان (Triticum aestivum L.) و نخود (Cicer arietinum L.)

نویسندگان

1 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 کارشناس، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22084/ppt.2020.16353.1842
چکیده

جهت بررسی اثرات دگرآسیبی عصاره آبی قسمت‌های هوایی و ریشه گیاه شیرین‌بیان بر شاخص‌های جوانه‌زنی و فعالیت برخی آنزیم‌های حیاتی گندم و نخود، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در شرایط آزمایشگاه دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال 1396 انجام شد. بدین منظور عصاره اندام‌های هوایی و ریشه شیرین‌بیان عصاره‌ آبی با غلظت‌های 25، 50 و 75 درصد تهیه و از آب مقطر به‌عنوان تیمار شاهد استفاده شد. با افزایش غلظت عصاره برگی، درصد (2/97%) و سرعت جوانـه‌زنـی در گندم (3/97%) و طول ریشه‌چه و ساقه‌چه در نخود (2/92% و 8/67%)، بیش‌ترین کـاهش را نـشان دادند. هم‌چنین با افزایش غلظت عصاره ریشه درصد و سرعت جوانـه‌زنـی در گندم (6/56% و 8/74%) و طول ریشه‌چه و ساقه‌چه در نخود (6/93% و 7/66%)، بیش‌ترین کـاهش را نـشان دادند. اگرچه غلظت مالون‌دی‌آلدهید بافت گیاهچـه‌هـای گندم و نخود، تحــت تــأثیر عصـاره آبــی شیرین‌بیان افــزایش معنی‌داری داشت (3/66% و 2/24% به‌ترتیب در گندم و نخود تحت تأثیر عصاره برگی و 1/63% و 8/15% به‌ترتیب در گندم و نخود تحت تأثیر عصاره ریشه)، گیاهچه‌های گندم حساسیت نسبتاً بیش‌تری نشان دادند. فعالیت آنزیم کاتالاز در تیمارها کاهش معنی‌داری پیدا کرد (91% و 46% به‌ترتیب در گندم و نخود تحت تأثیر عصاره برگی و 95% و 54% به‌ترتیب در گندم و نخود تحت تأثیر عصاره ریشه). فعالیت این آنزیم در گیاهچه‌های گندم کاهش بیش‌تری در مقایسه با گیاهچه‌های نخود نشان داد. هم‌چنین نتایج نشان داد که عصاره آبی برگ‌ها اثـرات بازدارنـده دگرآسیب بیش‌تری نسبت به ریشه‌ها دارند.