فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اصول بنیادین دادرسی مدنی، طرح دعوا و دادخواهی منوط به مطالبه شخص ذی­نفع است که به‌واسطه اقدام‌ خوانده دچار خسارت شده و با استفاده از دادرسی خواستار جبران آن به شیوه متناسب است. طبق این دیدگاه، طرح دعوا از جانب ثالث به معنی آغاز فرایند دادرسی بدون خواست و رضایت ذی­نفع، ناممکن و بدون منطق حقوقی قلمداد می­شود. هدف این مقاله اثبات این مطلب است که در برخی موارد خاص به‌واسطه عدم امکان یا متمایل نبودن ذی­نفع در استفاده از نهاد دادرسی، مداخله ثالث به‌عنوان طرح‌کننده دعوا ازنظر حقوقی توجیه‌پذیر و مطلوب است. فرضیه این است که چنین رویکردی با لزوم بازنگری در قوانین و ضابطه­مند کردن موارد مجاز طرح دعوای ثالث، به ارتقای کارکرد اجتماعی حقوق مسئولیت منجر شده و دسترسی به استفاده از دادرسی برای فیصله منازعات حقوقی را تسهیل می‌کند. ضمن ارزیابی اشکالات و ابهام‌های استفاده از این روش، راه­کارهای تدبیر و رفع هریک نیز موردمطالعه قرار می­گیرد. یافته­های این تحقیق نشان می­دهد می­توان رسمیت دادن به دعوای ثالث را از موجبات ارتقای کارآمدی نظام قضایی در حمایت مؤثرتر از شهروندان و ایجاد هنجارهای رفتاری در جامعه دانست و استفاده از این نهاد را با مبانی نظام حقوقی ایران نیز سازگار قلمداد کرد.