بررسی علل شکست سیاستهای مدیریت مشارکتی آب در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 استاد مهندسی آبیاری و آبادانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 دکتری منابع آب پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jppolicy.2021.79496چکیده
پس از نیم قرن ناتوانی رویکرد ماموریت هیدرولیکی در مدیریت منابع آب کشور، سیاستگذاران به دنبال راه حلی برای برون رفت از وضعیت کنونی با بهره مندی از توانمندیهای مردمی هستند. به رغم دو دهه سیاستگذاری در زمینه مشارکت، این موفقیت حاصل نشده و همچنان شیوه حکمرانی «دستور و کنترل» شیوه غالب ولی کم توان حکمرانی آب است که با وخیم تر شدن بحران آب همراه بوده است. در این مقاله ضمن بررسی تاریخچه فروپاشی نظامهای بهره برداری سنتی آب و مروری بر سیاستگذاری مدیریت مشارکتی آب کشور، با استفاده از نظریه «عملِ هنجاری» به تجزیه و تحلیل آخرین دستورالعمل سیاستگذاری مشارکتی آب خواهیم پرداخت. به این منظور پس از تحلیل محتوای دستورالعمل مذکور، قواعد موجود براساس طبقه بندی مدل عمل هنجاری، دسته بندی شده و نقاط اصطکاک بین این قوانین مشخص گردید. نتایج نشان می دهد نه تنها برخی سیاستهای اتخاذ شده دارای جهت گیری متضادی هستند بلکه ساختار سیاستهای مشارکتی آب کشور با اهداف آن در یک راستا نیست. ابعاد چندگانه و چندلایه و پیچیده مدیریت آب به گونه ای است که ارائه یک بسته مجزا سیاستهای مشارکتی به عنوان افزونه ای به ساختار کلان سیاستگذاری نمی تواند به مدیریت مشارکتی منجر شود.