پیام هایِ جهانیِ انعکاسِ خشونت علیه زنان در حکایت هایِ الهی نامۀ عطّار نیشابوری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران

4 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران

doi
10.22054/ltr.2022.64402.3470
چکیده

این پژوهش با بهره­ گیری از شیوۀ توصیفی– تحلیلی در نظر دارد به انعکاسِ خشونت علیه زنان از دیدگاه عطّار نیشابوری بپردازد. فرض بر این است که انسانِ امروزی می‌تواند با عمل به رهنمودهایِ تربیتیِ عطّار، بر مشکلاتِ خود فایق آید. مهم­ترین هدفِ پژوهش، مشخص نمودنِ مواردِ خشونت ­آمیز نسبت به زنان در حکایت­هایِ الهی­نامه ­است. توجّه عطّار به خشونت علیه زنان و انعکاسِ آن در الهی ­نامه نشانة وجود خشونت­ هایی علیه زنان در عصرِ عطّار است. حاصلِ مطالعه نشان می­دهد که خشونت بر زنان منحصر به قشر ضعیف و فقیر یا عوام نبوده، در دربارِ پادشاهان نیز رواج داشته ­است. خشونت در الهی ­نامه در دو حوزۀ عمومی (جامعه) و خصوصی (خانواده) و به شکل آشکار و پنهان است و در چهار نوع؛ جسمی، جنسی، روانی و اقتصادی به کار می­رفته­ است. در نهایت می­توان نتیجه گرفت: ضعف مبانی قضایی در جامعه و حکومت باعث تشدید ظلم و خشونت علیه زنان می­گردید. عطّار با اختلاف طبقاتی و رسم و سنّتِ اجتماعی غلط ستیز می­کرد. او اعتقاد دارد زنان در صورت فراهم ­کردن شرایط و زمینه ­ها، مدارج کمال را بیشتر و زودتر از مردان طی می­کنند. مانع پیشرفت آنان را تعصّب افراد نسبت به خواهر و زن می­داند.