جواب‌های مدل ریاضی عملکرد کبد انسان با داده‌های فازی تحت مفهوم مشتق‌پذیری هاکوهارای توسعه‌یافته

نویسندگان

1 گروه علوم پایه، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران.

doi
10.22052/scj.2024.253988.1203
چکیده

یک مدل ریاضی ساده از عملکرد کبد انسان، دستگاهی خطی متشکل از دو معادله دیفرانسیل مرتبه اول است. از آنجا که داده‌های آزمایشگاهی و مقادیر بالینی از روی اندازه‌گیری و سنجش ثبت می‌شوند، از ویژگی عدم قطعیت و نادقیقی برخوردارند. لحاظ نمودن عدم قطعیت داده‌ها، منجر به تولید نتایج با کیفیت بیشتر می‌شود. منطق فازی یک ابزار توانا جهت برخورد با عدم قطعیت است که امکان مشاهده اثرات عدم قطعیت داده‌ها، در فرآیند حل مساله را فراهم می‌کند. در این مقاله، به مطالعه نظری و یافتن جواب‌های مدل مذکور همراه با داده‌های فازی، می‌پردازیم. برای این منظور، از مفهوم مشتق هاکوهارای توسعه‌یافته مربوط به تابع‌های فازی مقدار، استفاده می‌کنیم. ابتدا به تحلیل فرآیند حل مساله در حالت کاملا فازی، می‌پردازیم و شرایط کافی وجود جواب یکتا را به دست می‌آوریم. سپس، مساله را در دو حالت خاص مجزا، مورد مطالعه قرار می‌دهیم: (1) حالتی که ضرایب اعداد حقیقی باشند و مقدار اولیه فازی باشد و (2) حالتی که ضرایب اعداد فازی مثلثی متقارن و هم پهنا باشند و مقدار اولیه، عددی حقیقی باشد. در هر دو حالت، فرمول‌های جواب را به دست می‌آوریم و در انتها، با ارائه دو مثال، به تشریح و بکارگیری عملی نتایج، می‌پردازیم.