هویت ملی و فرهنگی: مقایسۀ رابیندرانات تاگور و فردوسی

نویسندگان

1 مدرس گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه داکا، داکا، بنگلادش؛

doi
10.22054/ltr.2025.82328.3920
چکیده

این مقاله به بررسی مفاهیم هویت ملی و فرهنگی در افکار و آثار رابیندرانات تاگور، چهرۀ برجستۀ ادبیاتِ شبه‌قاره هند، و فردوسی، شاعر نامدار ایرانی، می‌پردازد. این دو نویسنده که در دوره‌های زمانی و بسترهای فرهنگی متفاوت زندگی کرده‌اند، از نبوغ ادبی خود برای تأمل در ملت‌سازی و ایجاد غرور فرهنگی بهره گرفته‌اند. تاگور، که در دوران استعمار بریتانیا در هند می‌نوشت، و فردوسی، که در دورۀ‌ شکل‌گیری هویت یکپارچۀ فارسی‌زبان تحت حکومت‌های گوناگون می‌زیست، هر یک نگاه منحصربه‌فردی به این مسئله داشتند که ادبیات چگونه می‌تواند ابزاری برای بازنمایی و ساخت هویت ملی باشد. این مقاله با بررسی آثار و اندیشه‌های این دو چهرۀ‌ برجستۀ ادبی، به نقش آن‌ها در شکل‌گیری آگاهی فرهنگی و تقویت هویت ملی در جوامع خود می‌پردازد و با مقایسه دیدگاه‌هایشان، ابعاد گوناگون این تأثیرگذاری را روشن می‌سازد.