فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف و پیشینه : روش تحلیل بیانیه یک روش معتبر در بررسی اندیشة طراحان و بیش از نیم قرن است که از آن استفاده می‌شود. در بین انواع روش‌های کدگذاری، روش FBS با بیش از 30 سال قدمت، استفادة زیادی در تحلیل بیانیه‌های طراحی دارد. هرچند این روش در پژوهش‌های معتبر بین‌المللی کاربرد فراوانی دارد، اما در ایران چندان شناخته‌شده نیست. در این پژوهش ضمن آشنایی با این روش، تجربة استفاده از آن در قالب یک مورد پژوهی انجام می‌شود و تمایز رفتار طراحی یک گروه از دانشجویان ترم 4 با دو مسئلة پیچیده (تمرین اول: تنوع در داده‌های مسئله، تمرین دوم: ابهام در تعریف مسئله) کنکاش می‌شود. مواد و روش ‌ ها : دراین پژوهش از روش تحلیل بیانیه استفاده می‌شود و ابتدا دانشجویان اندیشه‌های طراحی را حین طراحی به‌صورت بلند بیان می‌کنند، در این زمان صدای آنها ضبط و سپس پیاده و نگاشته می‌شود. در ادامه، این اندیشه‌ها بر اساس روش FBS با فاصلة زمانی حداقل ده روز توسط یک کدگذار، 2 بار کدگذاری می‌شود. سپس بین دو کدگذاری، قضاوت نهایی صورت می‌گیرد. داده‌های حاصل با کمک مجموعه‌ای از روش‌های آماری و با کمک نرم‌افزار SPSS تحلیل می‌شود. از این طریق، میزان تغییرات در توزیع هریک از موضوعات و فرایندهای مربوط به روش FBS به‌صورت جداگانه و تجمیع‌شده (بر اساس مدل مسئله / جواب) اندازه‌گیری می‌شود. درنهایت تغییرات اندیشة دانشجویان در طول زمان طراحی نسبت به دو موضوع مسئله و جواب ارزیابی می‌گردد. نتایج و جمع ‌ بندی : یافته‌ها نشان می‌دهد که با کمک داده‌های حاصل از کدگذاری FBS می‌توان از ابعاد مختلفْ بیانیه‌های طراحی را بررسی کرد که این موضوع باعث تعمق در تغییر رفتار طراحی می‌شود، همچنین در خصوص امر مورد مطالعه، اثر مسئلة طراحی از زوایای مختلف تجزیه‌وتحلیل می‌شود و نشان می‌دهد که مسئلة طراحی چگونه می‌تواند بر کار فردی و گروهی اعضای تیم اثربخش باشد. نتایج نشان داد ابهام در تعریف مسئله باعث کاهش رفتارهای گروهی و توجه بیشتر به وجوه مسئله می‌شود؛ این در حالی است که در تمرین اول رفتار گروهی افزایش یافته و تمرکز بیشتر بر جواب است. درضمن، با توجه به تغییرات رفتار طراحی در طول زمان،‌ مشخص شد که برخلاف تمرین دوم که تمرکز طراحان از مسئله به جواب در طول طراحی تغییر نمی‌‌کند، ‌در تمرین اول در نیمة جلسة طراحی، طراحان مسیر فکری خود را تغییر می‌دهند و به مسئله و وجوه آن بازمی‌گردند.