امکانسنجی توسعه موارد تأثیر بهبود بر میزان دیه: از جزمگرایی تا تفصیل
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران.
doi
10.22099/jls.2023.40406.4360چکیده
در فقه امامیه و به تبع آن در قانون مجازات اسلامی بهبود برخی آسیبهای وارده بر تمامیت جسمانی اشخاص موجب کاهش دیه دانسته شده است. این آسیبها محدود بوده و شامل همه آسیبهای جنایی نمیشود. پرسش بسیار حیاتی که در این رابطه هم برای محاکم قضایی و هم برای نهادهای متولی امر کارشناسی همچون سازمان پزشکی قانونی رخ کرده این است که آیا حقیقتاً تنها بهبود آسیبهای مصرح در فقه و قانون موجب کاهش دیه میشود یا میتوان این تأثیرگذاری را به تمامی آسیبهای جنایی توسعه داد؟ با تأمل در متون فقهی میتوان دو دیدگاه مستقل در این زمینه یافت که دایر مدار نفی و اثبات جواز توسعه موارد بهبود هستند. این نوشتار با نقد و بررسی این دو دیدگاه، با رویکردی توصیفی – تحلیلی چنین نتیجه گرفته است که تأثیر بهبود بر میزان دیه آسیبهای مختلف، یکسان نیست بلکه بایستی در این زمینه قائل به تفصیل شد؛ با این بیان که در آسیبهایی همانند قطع عضو، زوال منافع، جراحات - غیر از شجاج و غیر از جائفه و نافذه - و اغلب آسیبهای استخوانی بایستی معتقد به تأثیر بهبود بر میزان دیه شد اما در آسیبهایی همانند شجاج، جائفه و نافذه و نیز تغییر رنگ پوست نمیتوان بهبود را بر میزان دیه مؤثر دانست.