تحلیل انتقادی متون نقلی اسلامی و پیشااسلامی در تعیین هویت قربانی ابراهیم (ع)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه گیلان
2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه
3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد
doi
10.22059/jqst.2022.330474.669819چکیده
هویت قربانی ابراهیم، مسئلهای جدی در ادیان توحیدی است. ظواهر متون عهدینی، اسحاق را ذبیح میداند، اما در میان مسلمانان به دلیل اجمال آیات مربوط به داستان ذبح در قرآن، اختلافهایی در تعیین ذبیح وجود دارد. دامنۀ این اختلافات در روایات فریقین، بیشتر است. بخشی از روایات فریقین، اسماعیل را ذبیح معرفی میکند وگروهی دیگر، اسحاق را. پژوهش حاضر، متون مرتبط با این موضوع، را در منابع اسلامی و عهدینی، با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی، از رهگذر تحلیل سندی و متنی روایات و متون نقلی عهدینی و اسلامی، ارزیابی میکند. یافتههای تحقیق نشان میدهد با وجود صراحت بخشهایی از کتاب مقدس در تعیین ذبیح، شواهد درونمتنی حاکی است، عبارتهایی که به نام ذبیح اشاره دارد، افزودههای تفسیری مفسران کتاب مقدس است. همچنین با وجود اختلاف در روایات اسلامی، تحلیل اسناد و ملاحظۀ شواهد درونمتنی آیات قرآن و روایات اسلامی، حاکی از آن است که اسماعیل، نامزد قربانی ابراهیم بوده است.