اثر بنزیل آدنین (BA) و ساکارز بر رشد گیاه‌چه و تولید ریزغده‌ در سیب‌زمینی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی‌ارشد، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، واحد شرق تهران، تهران، ایران

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

3 دانشیار، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، واحد شرق تهران، تهران، ایران

4 کارشناس‌ارشد، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

doi
10.22084/ppt.2019.13990.1742
چکیده

دستیابی به ترکیب مؤثر و کارآمد از غلظت ساکارز و تنظیم‌کننده رشد بنزیل آدنین (BA) از عوامل موفقیت در تولید ریزغده سیب‌زمینی می‌باشد. در این آزمایش به‌منظور بررسی اثر غلظت‌ BA و ساکارز بر صفات رویشی گیاهچه‌های سیب‌زمینی و تولید ریزغده‌چه (میکروتیوبر) از آن‌ها، گیاهچه‌های سالم و عاری از بیماری رقم آریندا که در شرایط درون شیشه‌ای تولید شده بودند، تحت تیمار غلظت‌های مختلف BA و ساکارز در محیط‌کشت MS قرار گرفتند. این پژوهش به‌صورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی انجام شد. فاکتور اول غلظت BA در چهار سطح صفر (شاهد)، 50، 100 و 150 میکرومولار و فاکتور دوم غلظت ساکارز در سه سطح 30، 45 و 60 گرم در لیتر بود. برخی از صفات رشد گیاهچه شامل طول استولون، تعداد برگ، وزن‌تر ریشه، وزن خشک ریشه، وزن‌تر ساقه، وزن خشک ساقه، تعداد ریزغده، وزن‌تر ریزغده و درصد ماده خشک ریزغده‌ تولیدی اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که اثرات اصلی تنظیم‌کننده رشد BA روی تمامی صفات و ساکارز روی برخی از صفات معنی‌دار بود. اثرات متقابل BA و ساکارز فقط روی طول استولون و وزن ریزغده معنی‌دار شد. در بیش‌تر صفات رشد و هم‌چنین تعداد ریزغده و درصد ماده خشک آن، غلظت 50 میکرومولار بهتر از تیمار شاهد و دو غلظت بالاتر BA (100 و 150 میکرومولار) عمل کرد، اما غلظت 150 میکرومولار BA و تیمار شاهد وضعیتی نسبتاً شبیه به هم داشتند. با افزایش غلظت ساکارز از 30 به 60 گرم در لیتر صفات رشد گیاهچه بهتر شد و عملکرد آن‌ها نیز افزایش پیدا کرد.