تأثیر زمان تهیه ریزنمونه و شرایط محیط‌کشت بر استقرار ریزنمونه دو رقم گردو؛ جمال و چندلر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

3 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/ppt.2020.4279.1258
چکیده

از موانع اصلی استقرار ریزنمونه در ریزازدیادی گردو، اکسیدشدن ترکیبات فنلی تراوش شده به درون محیط‌کشت، قهوه‌ای شدن محیط‌کشت و توقف رشد ریزنمونه است.این پژوهش، بر اساس یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه فاکتور شامل رقم (جمال و چندلر)، زمان تهیه ریزنمونه (اردیبهشت، تیر و شهریورماه) و شرایط محیط‌کشت (اضافه کردن ذغال فعالبه محیط‌کشت، قرارگیری کشت‌ها در تاریکی 24 و 72 ساعت، واکشت سه مرتبه هر 24 ساعت، دو مرتبه هر 72 ساعت و یک مرتبه بعد از 144 ساعت و شاهد) انجام پذیرفت. نتایج تجزیه واریانس داده‌های مربوط به استقرار ریزقلمه در محیط‌کشت نشان داد که رقم، زمان تهیه ریزقلمه و شرایط محیط‌کشت و اثرات متقابل آن‌ها به‌جز اثر متقابل رقم و زمان تهیه ریزقلمه دارای اثر معنی‌داری در سطح یک درصد  بر استقرار ریزقلمه‌های دو رقم جمال و چندلر بودند. بر اساس نتایج مقایسه میانگین­ها، به‌ترتیب تیمارهای واکشت سه مرتبه هر 24 ساعت و اضافه نمودن ذغال فعال بالاترین میزان استقرار ریزقلمه در محیط‌کشت را نشان دادند و از این نظر اختلاف معنی‌داری نسبت به سایر تیمارها داشتند. از طرف دیگر، نتایج همبستگی صفات حاکی از آن بود که بین شاخص قهوه‌ای شدن و میزان استقرار ریزقلمه همبستگی منفی معنی دار (86/0-) وجود داشت. در تیمارهای موردبررسی، رقم چندلر میزان استقرار ریزقلمه بالاتری نسبت به رقم جمال داشت. در نهایت چنین نتیجه‌گیری شد که تهیه ریزقلمه در اردیبهشت‌ماه، در شرایط واکشت سه مرتبه هر 24 ساعت و اضافه نمودن ذغال فعال بهترین اثربخشی را در استقرار ریزقلمه‌های دو رقم چندلر و جمال نشان دادند.