اثر نوع محیط‌کشت، ساکارز و ترکیب تنظیم‌کننده رشد بر ریشه‌زایی گیاهچه‌های ژربرا در شرایط درون شیشه‌ای

نویسندگان

1 استادیار، گروه بیوتکنولوژی گیاهان زینتی، جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

2 استادیار، گروه بیوتکنولوژی گیاهان زینتی، جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه بیوتکنولوژی گیاهان زینتی، جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

4 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه بیوتکنولوژی گیاهان زینتی، جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22084/ppt.2019.12595.1695
چکیده

ژربرا یکی از مهم‌ترین گل‌های شاخه بریده و گلدانی است و به­طور معمول به روش‌های کشت درون شیشه‌ای تکثیر می‌گردد. جهت سازگاری مطلوب گیاهچه‌های کشت بافتی، داشتن سیستم ریشه‌ای قوی حائز اهمیت می‌باشد. در پژوهش حاضر تأثیر نوع نمک محیط‌کشت، ساکارز و ترکیب تنظیم‌کننده رشد بر ریشه‌زایی گیاهچه‌های ژربرا مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً ‌تصادفی با 4 تکرار انجام شد. قبل از کشت، گیاهچه‌ها به‌مدت 5 دقیقه در محلول‌های اسید جیبرلیک (5 میلی‌گرم در لیتر)، ترکیب 5/2 میلی‌گرم در لیتر اسید جیبرلیک به همراه 5 میلی‌گرم در لیتر اسید ایندول استیک و آب مقطر به‌عنوان شاهد غوطه‌ور گردیدند و پس از آن در محیط‌کشت ½ MS و محیط‌کشت White تغییر یافته کشت گردیدند. هم‌چنین در محیط‌کشت‌های یاد شده، دو غلظت‌ صفر و 30 گرم در لیتر ساکارز نیز استفاده گردید. در پایان آزمایش پارامترهای رشدی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد گیاهچه‌های تولید شده در محیط‌کشت فاقد ساکارز دارای ریشه‌های کوتا‌ه‌تری بودند و کاربرد ساکارز در محیط‌کشت باعث افزایش بیش از 5/2 برابر طول ریشه تولید شده گردید. هم‌چنین در شرایط عدم حضور ساکارز، تعداد ریشه اصلی و ثانویه به‌شدت کاهش یافت و گیاهچه‌های تولید شده، وزن کم‌تری را به خود اختصاص دادند. در محیط‌کشت ½ MS حاوی ساکارز و فاقد ترکیب تنظیم‌کننده رشد، بیش‌ترین تعداد ریشه ثانویه و وزن خشک گیاهچه حاصل و تعداد ریشه اصلی قابل قبولی نیز تولید شد. بنابراین جهت ریشه‌زایی گیاهچه‌های ژربرا در شرایط درون شیشه‌ای، کاربرد محیط­کشت ½ MS حاوی ساکارز و فاقد تنظیم‌کننده رشد توصیه می‌گردد.