اثر پرایمینگ بذر بر ویژگیهای جوانهزنی و بیوشیمیایی بذر و اجزاء عملکرد دانه در ارقام مختلف گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) تحت تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران
3 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
4 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساوه، ساوه، ایران
5 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22084/ppt.2020.18336.1910چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر شیوههای مختلف پرایمینگ بذر بر شاخصهای جوانهزنی، خصوصیات بیوشیمیایی و اجزای عملکرد سه رقم گلرنگ در شرایط تنش خشکی، دو آزمایش بهمزرعهای( بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی) و آزمایشگاهی( بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی) با سه تکرار اجرا گردید. در شرایط مزرعه، عوامل آزمایشی شامل تنش خشکی در دو سطح آبیاری کامل در طول فصل رشد و قطع آبیاری در مرحله ساقهدهی بهعنوان عامل اصلی، پرایمینگ بذر (اسموپرایمینگ، هیدروپرایمینگ، هورموپرایمینگ و شاهد) و ارقام گلرنگ (اصفهان، صفه و گلدشت) نیز بهصورت فاکتوریل بهعنوان عوامل فرعی در نظر گرفته شدند. کاربرد همزمان هیدروپرایمینگ و تنش خشکی در رقم اصفهان باعث بیشترین میزان طول ریشهچه (8/4 سانتیمتر) گردید. هیدروپرایمینگ و هورموپرایمینگ ضریب سرعت جوانهزنی را در رقم اصفهان نسبت به گلدشت به میزان 34/52 درصد افزایش دادند. هیدروپرایمینگ درصد جوانهزنی را نسبت به شاهد به میزان 33/11 درصد افزایش داد. بیشترین میزان عملکرد دانه ( 72/100 گرم در مترمربع) در رقم صفه هنگام آبیاری کامل و کاربرد هیدروپرایمینگ حاصل گشت. بالاترین میزان کربوهیدرات محلول (14/15 میلیگرم در گرم وزن تر) مربوط به اثر متقابل تنش خشکی با عدم پرایمینگ بود. رقم گلدشت در زمان آبیاری کامل و کاربرد هیدروپرایمینگ بیشترین میزان عملکرد روغن (93/24 گرم در مترمربع) را به خود اختصاص داد. اعمال تنش در رقم گلدشت هنگام هیدروپرایمینگ بیشترین میزان پرولین (08/10 میلی گرم در گرم وزن تر) را نشان داد بیشترین فعالیت آنزیم سوپراکسیددیسموتاز (1/56 میلیگرم پروتئین در دقیقه) در کاربرد هورموپرایمینگ هنگام تنش مشاهده شد.