ارزیابی سطح هوشمندی محلات شهری ارومیه مورد مطالعه: مناطق پنج‏‏گانة شهر ارومیه

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه ارومیه، ایران

2 استاد گروه جغرافیا، آب‌وهواشناسی، دانشگاه ارومیه، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا، برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه ارومیه، ایران

doi
10.22059/jhgr.2021.293172.1008040
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی و تحلیل فضایی شاخص ‏های شهر هوشمند و عوامل مؤثر بر آن از طریق  شش شاخص حکمروایی، مردم، زندگی، پویایی، محیط، و اقتصاد هوشمند است. روش پژوهش این تحقیق تحلیلی- توصیفی و آزمون همبستگی است. برای تجزیه ‏و تحلیل داده‏ ها نیز از مدل‏ های کمی تصمیم ‏گیری ‏های چندمعیارة آنتروپی، ضریب پراکندگی، تحلیل خوشه ‏ای، و تحلیل رگرسیون استفاده‏ شده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر انتخاب شد. روش نمونه ‏گیری طبقه ‏بندی تصادفی ساده و تخصیص متناسب است. بر اساس نتایج به ‏دست‏آمده، شاخص شهر هوشمند در محلة 8 شهریور با امتیاز تاپسیس 0.799 واقع در منطقة 3 در رتبة نخست هوشمندی در بین محله‏ های شهر است که بیشترین ضریب تأثیر در این محله مربوط به شاخص‏های زندگی هوشمند با امتیاز 0.29 است. رتبة آخر این رده بندی مربوط به محلة کوهنورد با امتیاز 0.16 واقع در منطقة 2 شهر ارومیه است. همچنین، میزان هوشمندی بین شاخص‏ های تلفیقی در رتبه ‏بندی مناطق پنج‏گانه، منطقة 3 با وزن 1 و منطقة 4 با وزن 0.001 به‏عنوان دو قطب متضاد برخوردار و محروم در سطح محله مطر‏ح ‏اند. بین حکمروایی و شاخص‏ های تلفیقی شهر هوشمند ارتباط همبستگی معناداری مشاهده نشد. شاخص ضریب پراکندگی نشان می ‏دهد در بین شاخص ‏های مختلف بیشترین میزان نابرابری در شاخص ‏های مردم هوشمند با مقدار 0.86 و کمترین میزان نابرابری در شاخص ‏های محیط هوشمند با مقدار 0.40 وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون توأم نشان می‏دهد از بین شاخص ‏های شش‏گانه، شاخص ‏های زندگی و اقتصاد هوشمند بیشترین سطح معناداری را در تبیین و پیش‏بینی شهر هوشمند دارند.