تنوع صفات مرتبط با عملکرد، مورفولوژی گل و زنده‌مانی دانه‌های گرده برخی از گونه‌های آویشن ایرانی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، خوراسگان، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، خوراسگان، ایران

3 استادیار بخش گیاهان دارویی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/ppt.2018.8417.1487
چکیده

در این تحقیق 16 توده از گونه‌های مختلف آویشن در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان از نظر صفات مورفولوژیکی وصفات مرتبط با گل (ارتفاع بوته و قطر تاج پوش، طول پرچم و مادگی، طول و عرض برگ، وزن خشک، وزن هزاردانه، روز تا گل‌دهی، طول گل، تعداد پرچم، درصد زنده‌مانی گرده) موردارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنی‌داری را برای این صفات در بین گونه‌های موردمطالعه نشان داد. نتایج مقایسه میانگین ها نشان داد که بیش‌ترین میزان وزن خشک بوته متعلق به گونه‌ی Thymus kotschyanus از استان آذربایجان‌غربی بود. بنابراین، در‌صورتی که هدف از برنامه به‌نژادی افزایش وزن خشک بوته باشد، این ژنوتیپ مناسب است. مطالعه همبستگی بین صفات مشخص نمود که وزن خشک بوته با صفات وزن هزاردانه و درصد زنده‌مانی گرده ارتباط منفی و معنی‌داری داشت. نتایج تجزیه رگرسیون مرحله‌ای نشان داد که صفاتی مانند طول گل، تعداد و طول پرچم، قطر بزرگ تاج پوش، درصد زنده‌مانی گرده و وزن هزاردانه بیش‌ترین تغییرات وزن خشک بوته را توجیه نمود و بنابراین به‌عنوان مهم‌ترین اجزاء عملکرد بوته مطرح شدند. نتایج تجزیه خوشه‌ای توانست گونه‌های موردمطالعه را در 4 گروه مجزا تفکیک نماید. نتایج نشان داد که گروه‌های حاصله از پراکندگی جغرافیایی تبعیت نمی‌کنند.