رهیافتی بر تشخیص احادیث زمانمند و غیرزمانمند
نویسندگان
1 دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه اراک؛
doi
10.22059/jqst.2021.319411.669700چکیده
در میان دانشهای حدیثی، «فقهالحدیث» از جایگاه رفیعی برخوردار است. بر این پایه، دانشیان حدیث با کاربست قواعد فهم حدیث، تلاش کردهاند تا حدیث، روشمندانه فهم گردد. از سوی دیگر همواره فهم حدیث دچار آسیبهایی گشته است. «تعمیمگرایی» یا تسری دادن آموزة حدیثی دربارة فرد، گروه، زمان و مکان خاصی به افراد، گروهها، زمانها و مکانهای دیگر از آسیبهایی است که گاه فهم مقصود اصلی گوینده را تهدید میکند. این نوشتار درصدد راههای تشخیص گزارههای حدیثی «تعمیمناپذیر» از گزارههای حدیثی «تعمیمپذیر» و بررسی زمینههای پدیداری «تعمیمگرایی» است. با توجه به شأن صدور، تصریح معصوم، بیتأثیری رفتاری در زمانی دیگر، نبودن مصداق در شرایط امروزی، متکلم بودن پیامبر و امام و توجه به مَصَبِّ حدیث میتوان به تفکیک میان گزارههای حدیثی تعمیمپذیر از تعمیمناپذیر اقدام کرد.