اهمیت و ضرورت تصحیح مجدد رسالة «لطیفة غیبی» نوشتة ملامحمد دارابی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتة زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
10.22054/ltr.2022.68417.3577
چکیده

اصالت متن مبنای هر نوع نقد و ارزشیابی است و دستیابی یه یک تصحیح معتبر و انتقادی نیازمند جست‌وجو در نسخ خطی و مقابلة آن­ها به یکی از روش­های علمی در تصحیح متون است. در پژوهش حاضر با معرفی دو نسخة کهن و معتبر کتاب لطیفة غیبی نوشتة ملامحمد دارابی، بسیاری از عبارات و کلمات غلط و یا مبهم به شیوة انتقادی بررسی شده ­است. این کتاب هر چند در سال 1385 تصحیح شده است، اما مبنای کار بر همان چاپ افست سال 1319 شمسی -که در سال 1357 (با خوشنویسی) تجدید چاپ شده است- قرار گرفته است. با توجه به اشکالات عدیدة متن در سطوح مختلف (عبارات و کلمات و...) در پژوهش حاضر با توجه به دو نسخه­ای که در سال 1234 قمری و 1244 قمری کتابت شده است، بیش از 50 مورد از اغلاط کتاب مورد ارزیابی قرار گرفته و صورت صحیح آن پیشنهاد داده شده­ است. نتایج نشان می­دهد که بسیاری از لغات و عبارات که مربوط به استدلالات نویسنده است به دلیل کتابت نادرست آن و یا غلط­خوانی کاتب مغشوش و مبهم است. از میان نسخ، نسخ مقدم که در تاریخ 1234 قمری نگاشته شده است، صحیح­تر از دیگر نسخ است. این نسخه به ویژه در عبارات عربی و اعراب­گذاری کلمات (فارسی و عربی)، دقت کافی به عمل آورده است.