اثر عدم قطعیت بر انگیزه عامل زیان در مسئولیت مبتنی بر تقصیر با رویکرد اقتصادی
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22099/jls.2023.44408.4784چکیده
طرح بحث عدم قطعیت در عالم واقع موجب تردید در برخی نتایج معمول تحلیلهای اقتصادی شده است؛ بر اساس بسیاری از نتایج معمول در حوزه تحلیل اقتصادی میزان احتیاط قابلاعمال توسط عامل زیان متعارف برابر با سطح بهینه و درواقع مبتنی بر منطق هزینه _ سود است، درحالیکه در عمل دیده میشود عامل زیان برخلاف الگویی که از انسان معقول و متعارف ارائه شده است، همواره به میزان بهینه احتیاط نکرده و در برخی شرایط انگیزه خواهد داشت تا کمتر یا بیشتر از بهینه احتیاط کند. مقاله حاضر با استفاده از روش اقتصادی به بررسی تأثیر عدم قطعیت بر انگیزه عامل زیان برای احتیاط بهعنوان نقدی بر نتایج معمول تحلیل اقتصادی میپردازد. در واقع پرسش اصلی در مورد اثر عدم قطعیت بر انگیزه عامل زیان در انتخاب سطح بهینه احتیاط است. یافتههای مقاله حاضر نشان میدهد که افراد در عمل بسته به درجه عدم قطعیت ناشی از اعمال قواعد مسئولیت، دارای انگیزههای اقتصادی جهت اعمال احتیاط به میزان کمتر یا بیشتر از بهینه خواهند بود تا از این طریق هزینههای شخصی خود را کاهش دهند. بر این اساس معیار احراز تقصیر در نظام مسئولیت نظیر معیار «شخص متعارف» نمیتواند تصویری واقعی از تصمیمهای انسان ارائه کند.