تغییرات دما و تبادلات گازی برگ دانهال‌های پسته در پاسخ به کاربرد کائولین (Pistacia vera L.)

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، گروه بیوتکنولوژی و به‌نژادی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نبات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/ppt.2018.10636.1600
چکیده

به‌منظور بررسی اثر کائولین بر تبادلات گازی برگ دانهال‌های پسته (Pistacia vera L.)، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در زمان بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 5 تکرار در سال 1392 در شرایط هوای آزاد انجام شد. غلظت کائولین در چهار سطح (0، 5، 10 و 15 درصد) و نوبت پاشش در سه سطح (یک نوبت، دو نوبت و سه نوبت پاشش) به‌صورت فاکتوریل 4×3 به‌عنوان فاکتور اصلی و پنج زمان نمونه‌برداری به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج آزمایش نشان داد که غلظت‌های 5، 10 و 15 درصد کائولین به‌ترتیب باعث کاهش 1/1، 2 و 2/2 درجه سانتی‌گراد دمای برگ در مقایسه با شاهد شدند. اثر ساده نوبت پاشش بر فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای و تعرق معنی‌دار بود و با افزایش بیش از دو نوبت پاشش، این صفات کاهش قابل‌توجهی نشان دادند. بیش‌ترین مقدار فتوسنتز، تعرق، هدایت روزنه‌ای و CO2 بین‌سلولی از غلظت 5 درصد کائولین به‌دست آمد. عملکرد کوانتومی به‌ترتیب با 89/0 و 87/0 حداکثر و حداقل مقدار را در شاهد و غلظت 15 درصد کائولین به خود اختصاص داد. به‌طورکلی، غلظت کائولین 5 درصد در یک و دو نوبت پاشش به علت کاهش اثرات منفی دمای بالا، منجر به افزایش تبادلات گازی برگ نسبت به شاهد شد. با این حال، غلظت‌های بالای کائولین (10 و 15 درصد) با وجود کاهش بیش‌تر دمای برگ، به علت افزایش بیش‌ازحد انعکاس نور در نتیجه لایه ضخیم کائولین بر روی برگ و اختلال فعالیت روزنه‌ها، فتوسنتز دانهال‌های پسته را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دادند.