بهینه‌سازی تهیه و سترون‌ کردن محیط‌کشت برای تکثیر پینه و باززایی گیاه در سه رقم نیشکر (Saccharum officinarum L.) تجاری ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22084/ppt.2019.15173.1794
چکیده

آلودگی میکروبی (قارچی و باکتریایی) محیط‌کشت یکی از مشکلات شایع در ریزازدیادی درون شیشه ای گیاهان است. در پژوهش حاضر دستیابی به بهترین روش سترون‌سازی و بهینه‌سازی تهیه محیط‌کشت برای تکثیر پینه و باززایی گیاه در سه رقم تجاری نیشکر ایران (CP48-103،  CP69-1062و CP57-164) مورد مطالعه قرار گرفت. به‌منظور سترون‌سازی محیط‌کشت، 12 تیمار در 12 تکرار در یک طرح کاملاً تصادفی برای هر رقم به‌طور جداگانه بررسی شد. به‌منظور گزینش بهترین محیط‌کشت تکثیر پینه، 5 تیمار شامل (2 mg l-1) 2,4-D به‌همراه سطوح مختلفBAP  در 10 تکرار و برای دستیابی به بهترین محیط‌کشت باززایی، 15 تیمار در 10 تکرار شامل سطوح متفاوت اکسین و سیتوکنین در طرح کاملاً تصادفی موردبررسی قرار گرفت. تیمار حاوی کاربندازیم دو در هزار (15 دقیقه)، اتانول 70 درصد (50 ثانیه)، هیپوکلریت سدیم 25 درصد (حاوی پنج درصد کلر فعال) به همراه توئین 20 (15 دقیقه) و محیط‌کشت حاوی سفوتاکسیم (200 پی‌پی‌ام) و جنتامایسین (پنج پی‌پی‌ام) با عدم آلودگی در ارقام CP69-1062 وCP57-164  و کم‌ترین درصد آلودگی برای رقم CP48-103 بهترین نتیجه را در سترون‌سازی به‌همراه داشت. در بررسی رشد پینه‌ها، تیمار TC5 شامل (2 mg l-1) 2,4-D + (0.5 mg l-1) BAP + MS بیش‌ترین رشد و تکثیر پینه را نشان داد. پس از گذشت 45-30 روز از کشت پینه‌ها روی محیط باززایی، تیمارهای ( 0.5 mg l-1 Kinetin و(0.5 mg l-1 BAP ، (3 mg l-1 Kinetin و0.5 mg l-1 NAA) و (3 mg l-1 Kinetin و0.1 mg l-1 NAA) به‌ترتیب در رقم‌های CP48-103،  CP57-164و CP69-1062 با میانگین 70، 60 و 50 درصد بالاترین درصد باززایی گیاه را به‌همراه داشتند.