بن مایه ها و تناظرهای مشترک در منظومۀ «حُسینا و دلارام» و نمایشنامۀ «اُتِللو»
نویسندگان
1 استادیار، گروه ادبیات انگلیسی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، کرمان، ایران
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، کرمان، ایران
3 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، کرمان، ایران
doi
10.22054/ltr.2022.65380.3499چکیده
واکاوی و کشف رابطۀ متون ادبی و هنری جهان در آینۀ تطبیق، میتواند لذت حاصل از مطالعه و خوانش این آثار را دو چندان کند. در این بین، منظومۀ غنایی- نمایشی حُسینا و دلارام، سرودۀ شاعری به نام حُسینا، و نمایشنامۀ غنایی- تراژیک اُتِللو، اثر ویلیام شکسپیر با مضمون عاشقانۀ عشق دو دلداده با وجود تفاوت در ژانر ادبی و خاستگاه فرهنگی، شباهتهای متعددی دارند. از این رو، هدف پژوهش حاضر، کشف وجوه شباهت و تطبیقِ دو اثر ادبی و هنری از ادبیات فارسی و انگلیسی است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی مبتنی بر رویکرد تطبیقی مکتب آمریکایی است که به مقایسۀ شباهت ها و تفاوت های این آثار میپردازد. نتایج پژوهش نشان میدهد که در هر دو اثر، روابط و مناسبات شخصیت ها، بنمایه های تقابلی عشق عشاق و حسادت رقیب، ساختار خطی روایت، تناظرهای دوگانۀ شخصیت های اصلی و بنمایۀ شک و بدگمانی عشاق نسبت به معشوق، مشابه است. از دیگر یافته های پژوهش اینکه خالقِ هر دو اثر با خلق شخصیت های موازی دِزدمونا و دلارام و توصیف عشق پایدار آنان، پاکدامنی را به عنوان ارزش والای زن به مخاطب گوشزد و حسد و بدگمانی را نکوهش کرده اند. وجه افتراق این دو اثر در این است که اُتِللو به دلیل شک و بدگمانی نسبت به معشوق در مرحلۀ احساس باقی میماند و مرگ معشوقه را با دست خود رقم میزند، اما حُسینا با گُذار از مرحلة احساس به وادی عقل پای میگذارد و به وصال معشوق دست مییابد.