تاثیر حذف جیره‌های آنیونیک بر پاسخ متابولیکی، تولید شیر و عملکرد تولیدمثلی گاوهای هلشتاین طی دوره انتقال

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی دام، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشیار ، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری،

3 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 کارشناس ،شرکت شیر و گوشت مهدشت ساری

doi
10.22069/ejrr.2022.20448.1858
چکیده

سابقه و هدف: اگر چه عدم توازن مواد مغذی نقشی در سبب شناسی بروز هیپوکلسیمی نداشته و وجود نقص در سازگاری فیزیولوژیکی دلیل عمده‌ی بروز است، متداول‌ترین فرآیندهای مورد استفاده برای پیشگیری از بروز هیپوکلسیمی تغذیه‌ای بوده و شامل به‌کارگیری برخی عوامل مدیریتی در جیره حیوانات نزدیک به زمان زایش است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تآثیر حذف جیره‌های آنیونیک بر پاسخ متابولیکی، تولید شیر و عملکرد تولید‌مثلی گاوهای هلشتاین طی دوره انتقال بود. مواد و روش‌ها: دویست رآس گاو هلشتاین با نوبت زایش 0/1 ± 0/3، نمره وضعیت بدنی 5/0 ± 50/3 و وزن بدن 0/45 ±740 کیلوگرم، در قالب طرح کاملاً تصادفی به تیمارهای آزمایشی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل 1- جیره شاهد (تفاوت آنیون-کاتیون100+ میلی اکی‌والان در کیلوگرم ماده خشک مصرفی) و 2- جیره آنیونیک (تفاوت آنیون-کاتیون100- میلی اکی‌والان در کیلوگرم ماده خشک مصرفی) بود. تغذیه جیره‌ها از سه هفته مانده به زایش شروع و تا زمان زایش ادامه یافت. غلظت‌های سرمی کلسیم، فسفر و منیزیم در زمان زایش (0)، 6 ،12 ،24 ،36 و 48 ساعت بعد از زایش اندازه‌گیری شدند. غلظت اسیدهای چرب غیراستریفه، بتاهیدروکسی بوتیرات و آنزیم‌های کبدی در روزهای 7 و 14 بعد از زایمان ارزیابی شدند. ماده خشک مصرفی در 48 ساعت اول پس از زایمان بررسی شد. تولید شیر روزانه طی 23 روز اول شیردهی ثبت شد و پس از آن به‌طور ماهانه به‌مدت دو ماه ثبت شد. یافته‌ها: میانگین تولید شیر (55/0±27/39 در مقابل 73/0±39/40 کیلوگرم در روز) در گروهی که نمک آنیونیک مصرف کردند به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه شاهد بود. میانگین ماده خشک مصرفی (13/0±90/12 در مقابل 12/0±10/12 کیلوگرم در روز) در گروهی که نمک آنیونیک مصرف کردند به‌طور معنی‌داری کمتر از گروه شاهد بود. جیره‌های آنیونیک هیچ اثری بر غلظت فسفر، منیزیم، اسیدهای چرب غیراستریفه و بتاهیدروکسی بوتیرات خون در مقایسه با گاوهای شاهد نداشت. غلظت کلسیم تنها در 24 و 48 ساعت اول پس از زایش در گروهی که جیره آنیونیک مصرف کردند، بیشتر از گروه شاهد بود (05/0>P).. نتایج نشان داد استفاده از جیره‌های آنیونیک در مقایسه با گروه شاهد درصد سخت‌زایی، جفت‌ماندگی، متریت و هیپوکلسیمی تحت بالینی را کاهش داد و تاثیری بر درصد بروز اندومتریت، هیپوکلسیمی بالینی و کیست‌های تخمدانی نداشت (05/0<P). نتایج پژوهش حاضر نشان داد، که پس از زایمان جیره‌های آنیونیک اثر معنی‌داری بر فاصله زایش تا اولین تلقیح، فاصله زایش تا آبستنی و درصد گیرایی اولین تلقیح داشتند. اما تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های آزمایشی از نظر میانگین تعداد تلقیح به هر ازای آبستنی و درصد گیرایی کل تلقیحات تا روز 180 شیردهی مشاهده نشد (05/0<P).نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج پژوهش حاضر نشان داد استفاده از جیره‌های آنیونیک سبب افزایش تولید شیر شد و با بهبود سلامت دام پس از زایش درصد گیرایی اولین تلقیح پس از زایش را افزایش داد.