واکاوی انسجام معنایی آیۀ 23 سورۀ احزاب با سیاق آن (بر پایۀ شیوۀ زبانی تجرید)
نویسندگان
1 . دانشآموختۀ کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
2 دانشیار گروه قرآنپژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛
doi
10.22059/jqst.2021.317362.669673چکیده
آیۀ 23 سورۀ احزاب، از آیات با کارکرد اجتماعی ویژۀ قرآن است. مشهور مفسران چون «مِن» را در این آیه «تبعیضیه» شمرده، و از سویی چون بر محوریت جنگ خندق در این آیه تأکید و درنگ نکردهاند، در برداشت ایشان، انسجام محتوایی (معنایی) این آیه با آیۀ قبل، دچار ابهام شده است. از اینرو پژوهش پیشرو در پی بررسی انسجام معنایی این آیۀ شریفه با سیاق آن برآمده تا ظرایف پیام اجتماعی آیه به درستی آشکار شود. این جستار به شیوۀ توصیفی- تحلیلی، با واکاوی شیوۀ زبانی «تجریدِ» با حرف «مِن» و یافتن نمونههایی نغز از آن در قرآن، تحلیلی نو از پیوند منطقی این آیه با آیۀ قبل ارائه داده است. در مجموع بهدست آمد این آیه در مقام تبیین آثار اجتماعی «ایمان» در برابر آثار «نفاق»، با سیاق و اطلاعات برونمتنی خود، انسجامی کامل دارد و به شیوۀ زبانی «تجرید»، با بزرگداشتِ مقاومتِ یاران پیامبر(ص)، عامل ایستادگی دلیرانۀ آنها در برابر احزاب دشمن را «ایمان» ایشان برمیشمارد.
