تبیین مفاهیم کلیدی سوره بر پایۀ تحلیل مبتنی بر پیکره (بررسی موردی سورۀ شوری)
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم
2 کارشناسی ارشد تفسیر و علوم قرآن، گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم
doi
10.22059/jqst.2021.312908.669631چکیده
تبیین مفاهیم کلیدی سوره به منظور نشاندادن انسجام معنایی آن یک امر اساسی و در عین حال چالشبرانگیز است. غالب مفسرین برای این منظور از روشهای کیفی استفاده میکنند که میتواند از گرایشهای نظری و ذهنیت فردی متأثر گردد. تحلیل مبتنی بر پیکره با روشهای کمّی و آماری میتواند بهطور نسبی ادلّۀ عینیی مصون از تأثیرات مذکور، در جهت پیشبرد تحلیل کیفی فراهم کند. در این تحقیق با استفاده از تحلیل پیکره، واژههای کلیدی یک سوره را شناسایی کرده و سپس با واکاوی معانی آنها و مفاهیم کلیدی مرتبط، الگوی منسجمی از آنها ارائه میدهیم. در این تحقیق با بررسی موردی سورۀ شوری نشان خواهیم داد؛ علاوه بر مفهوم «وحی و رسالت» که توجه مفسرین را به خود معطوف نموده، سوره در لایههای بالاتر خود به مفاهیم «قدرت و اختیار مطلق» خداوند و «ولی بودن» وی اشاره دارد و مفهوم «وحی و رسالت» در حقیقت از مصادیق تحقّق مفاهیم فوق میباشد.