تعهد دولتها به اجرای فراسرزمینی حق بشر بر دسترسی به آب سالم و بهداشتی

نویسندگان

1 استادیار، بخش حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز

2 دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22099/jls.2023.46527.4887
چکیده

حق بر آب در زمره‌ی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که مورد تأیید اسناد بین‌المللی قرار گرفته است و خود پیش‌شرط برخی حق‌های بشری دیگر از جمله حق بر حیات می‌باشد. . در اجرای این حق، دولتها متعهدند که دسترسی بشر به آب سالم و کافی برای مصارف آشامیدنی، بهداشتی و خانگی را فراهم کنند. اگرچه تعهد به اجرای حقوق بشر از جمله حق بر آب به گونه‌ای ایجاد شده است که اساساً دولتها را در مواقع اتخاذ اقدامات در قلمرو سرزمینی آنها ملزم می‌کند، اما مستند به دکترین، رویکرد نهادهای حقوق همچون کمیته‌ی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و نیز آراء دیوان بین‌المللی دادگستری، مشخص می‌شود که تعهد دولتها به اجرای حق بر آب به فراتر از سرزمین‌ آنها نیز تسری می‌یابد. نظر به این موضوع، این مقاله مبتنی بر یک روش توصیفی- تحلیلی به این سؤال پاسخ می‌دهد که در نظام بین‌المللی حقوق بشر، دولتها به چه شکل می‌توانند تعهدشان به اجرای فراسرزمینی حق بر آب را اجرا کنند؟ مقاله استدلال می‌کند که همانند دیگر حق‌های بشری نسل دوم، دولتها متعهد به احترام، حمایت و ایفاء (در دو سطح تعهدات حداکثری و محوری حداقلی) حق بر آب فراتر از سرزمینشان می‌باشند.