حق شهرت مطالعه در حقوق آمریکا، کوشش برای شناسایی در فقه امامیه و ساماندهی آن در حقوق ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق مالکیت فکری دانشگاه قم

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد مالکیت فکری دانشگاه قم

3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/jlq.2018.232851.1006886
چکیده

از مشخصه­های بازاریابی مدرن، استفاده از نام و دیگر ویژگی­های هویتی مشاهیر در تجاری­سازی کالاها و خدمات است. بهره­برداری تجاری از نام، تصویر و شمایل مشاهیر به‌عنوان حق شهرت در نظام حقوقی آمریکا حمایت می­شود و مقررات ویژه­ای بر آن حاکم است. در حقوق ایران دستورالعمل استفاده از تصویر هنرمندان، هنرپیشگان و ورزشکاران در تبلیغات مصوب سال ۱۳۹۳ برای اولین بار به‌صورت مستقیم به حق شهرت پرداخته است که البته تنها به کلیات این حق اشاره می­کند و پاسخگوی نیاز جامعه نیست. این مقاله که به‌صورت توصیفی-تحلیلی نگاشته شده است، روشن می­سازد که شهرت، ارزش اقتصادی دارد و مال محسوب می­شود. به عقیدۀ نویسندگان، به رسمیت شناختن حق مذکور در راستای همگام شدن با پیشرفت و تحول سریع اقتصادی و تجاری در جامعۀ امروزی ضروری است و تعارضی با مبانی فقه امامیه و حقوق ایران ندارد. در عین حال، رعایت توازن منافع فردی و عمومی در قالب جلوگیری از گسترش بی­رویۀ حق شهرت نیز مسئلۀ مهمی است که هنگام تعیین موضوعات، اشخاص مشمول حمایت و محدودیت­های این حق باید مدنظر قرار گیرد.