رمان در ایران معاصر: خوانشی جامعه‌شناختی از گزیده رمان‌های معاصر فارسی

نویسندگان

1 استادیار گروه ادبیات فارسی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، سمت، تهران، ایران

doi
10.22054/ltr.2023.76084.3760
چکیده

در این مقاله، جایگاه رمان فارسی‌ در صد سال اخیر با رویکردی میان‌رشته ­ای ‌بررسی شده است. این پژوهش با پیدایی رمان فارسی آغاز می­شود و تا دهۀ 1390 هجری شمسی ادامه می­یابد و رمان‌های منتخب را از منظری جامعه­ شناختی و با عطف توجه به زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و تاریخی بررسی می­کند. رواج مدرنیسم به جامعۀ ایرانی‌ راه را برای پیدایی این نوع ادبی نوظهور در سنت ادبی فارسی هموار کرد. افزون بر این، تغییرات در ساختار سیاسی و اجتماعی جامعۀ ایران‌ موجب استقرار و شکل­ گیری دوره­ های مختلف در تاریخ رمان فارسی شد. همچنین، ارتباط با دنیای مدرن و آشنایی با ادبیات مدرنِ جهان از رهگذر ترجمه نقش بسزایی در روند این دگرگونی داشت. برای اثبات ادعاهای مطرح­ شده در این تحقیق، نمونه ­هایی از رمان­ های مختلف در دورۀ مذکور ارائه خواهد شد.