بررسی و تحلیل دیدگاه کلامی- ادبی نظامی گنجوی
نویسندگان
1 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22054/ltr.2020.48620.2891چکیده
از دیدگاه نظامی سخن و شعر تنها ابزاری برای گفتوگو و خلق زیبایی نیست، بلکه جایگاهی فراتر از آن در دستگاه آفرینش بر عهده دارد. از این رو، وی علاوه بر خلق آثار ممتاز ادبی از منظر زیباییشناسی، همواره در پی تبیین مسائل مهم هستیشناسی و آموزش مبانی اندیشهورزی دربارة نظام هستی و مراتب وجودی آن است. در این نظام فکری، شعر، شاعر و شاعرانگی بخشی مهم از مراتب هستی در دو ساحت آفرینشگری و تداوم هدف انبیا از منظر آگاهیبخشی به شمار میآیند و در خدمت امور قدسی و در راستای نظام عالی آفرینش جزو مهمترین مراتب هستند. هدف اصلی جستار حاضر این است که ارتباط دیدگاههای کلامی نظامی را با دیدگاههای ادبی وی تبیین کند. از این رو، نخست دیدگاه کلامی نظامی را در دو محور آفریدگار هستی و نحوه آفرینش و سلسله مراتب هستی به اختصار بیان کردهایم تا از این طریق و در مرحله سوم، جایگاه شعر و شاعر در نظام هستی و اهمیت و اغراض شاعر و رسالت شاعری در این نظام فکری تبیین و دیدگاه کلامی- ادبی نظامی بر این اساس روشن شود.