فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خاطره و خاطره‌نگاری یکی از راه‌های شناخت بیشتر حوادث و رویدادهای تاریخ معاصر ایران است و همواره در تاریخ ادب فارسی، شاعران و نویسندگان بسیاری از این گونة ادبی برای بیان اندیشه‌ها و افکار خود استفاده کرده‌اند. علی اسفندیاری متخلص به نیما یوشیج، یکی از شاعرانی است که سروده‌های او در زمره خاطره‌نگاری ادبی قرار گرفته است. این نوشتار بر آن است تا با بررسی آثار نیما یوشیج، برخی ویژگی‌های محتوایی این خاطرات را بررسی کند. دستاوردهای پژوهش بیانگر ابتکار و استقلال نیما یوشیج در ساختار هنری، ادبی و محتوایی خاطره‌نگاری است. این شاعر اجتماعی با نیروی تخیل خویش توانسته است آغاز‌گر راه جدیدی در خاطره‌نگاری باشد. خاطره و حسب‌حال‌نویسی نیما، حاصل نگرش تازه شاعر به جهان و هستی است؛ به‌گونه‌ای که دردها و زندگی ذلت‌بار مردم، تلخی‌ها و ناکامی‌های بی‌پایان حکومت را به تصویر می‌کشد. این دردها و رنج‌ها، گاه با یأس، نومیدی، تنهایی و گاه خوش‌بینی، امید به انقلاب و تغییر و تحولی بنیادین در ساختار حکومت همراه است. اجتماع و مسائل مربوط به آن از مهم‌ترین مضامین خاطره‌نگاری شعر نیماست. نیما شاعری آگاه از درد زمان و جامعه‌اش است و برای شعر، رسالت و تعهدی در خور قائل است، اکثر آثار نیما درباره جامعة استبداد ‌زده، درد و رنج مردم ستمدیده زمانه خود است. به طور کلی، خاطرات شعری نیما پر از تصویرهایی نظیر: درد، فقر، رنج و بی‌عدالتی‌های اجتماعی است.