فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئله پژوهش حاضر تحلیل نقش آمریکا و شوروی در بحران آب هیرمند در دوره پهلوی دوم طی سال‌های 1357-1320ش. است که با رویکرد تاریخی و شیوه توصیفی- تحلیلی نوشته شده و به اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و منابع کتابخانه‌ای اتکاء دارد. پژوهش فوق به دنبال پاسخ‌گویی به این پرسش است که نقش و تأثیر آمریکا و شوروی در روند تشدید بحران آب هیرمند چه بوده است؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ایران در دوره پهلوی دوم با تکیه بر ابزارهای فنی حقوقی و دیپلماتیک کوشید تا در برابر بحران آب ناشی از مداخلات خارجی مقاومت کند؛ اما رقابت شوروی و آمریکا در افغانستان، نه‌تنها بر سر توسعه، بلکه بر سر نفوذ و سلطه بود. این رقابت‌ها از طریق سرمایه‌گذاری در سدسازی و گسترش پروژه‌های آبی همراه با ترس شاه ایران از نفوذ کمونیسم در افغانستان موجب شد تا از دهه 40 شمسی، حکومت ایران در برابر افغان‌ها از خود انعطاف بیش از حد نشان دهد و میانجی‌گری آمریکا در حل مناقشه با تشکیل کمیسیون دلتا نیز موجب شد تا رأی کمیسیون دلتا دستاویزی برای مذاکرات آتی ایران با افغانستان باشد.