بررسی ترکیب‌پذیری عمومی و خصوصی و هتروزیس تعدادی از لاین‌های خیار تیپ تازه‌خوری به روش تجزیه دی‌آلل ناقص

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

5 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، ایران دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22084/ppt.2018.8752.1500
چکیده

ارزیابی ترکیب‌پذیری عمومی و خصوص، هتروزیس و نحوه عمل ژن‌ها برای صفات زمان تا ظهور اولین گل ماده، زمان تا اولین برداشت، تعداد میوه در شاخه اصلی و طول بوته تا اولین میوه در قالب آزمایش دی‌آلل ناقص 7×7 با استفاده از روش دوم و چهارم در مدل ثابت گریفینک برای تعدادی از لاین‌های خیار در سال 1393 صورت گرفت. میانگین مربعات ترکیب‌پذیری عمومی و خصوصی برای تمامی صفات معنی‌دار بود که بیانگر اهمیت هر دو اثرات افزایشی و غالبیت ژن‌ها در توارث این صفات می‌باشد. میزان ترکیب‌پذیری خصوصی زمان تا ظهور اولین گل ماده و تعداد میوه در شاخه اصلی از ترکیب‌پذیری عمومی آن‌ها بیشتر بود که نشان‌دهنده غالب بودن عمل غیرافزایشی ژن‌ها بود. در صفت روز از کاشت تا اولین برداشت و طول بوته تا اولین میوه با توجه به ترکیب‌پذیری عمومی بالا توسط عمل افزایشی ژن‌ها کنترل می‌شوند. لاین‌های B12 و B10 باتوجه به ترکیب‌پذیری عمومی و خصوصی بالا برای تولید بذر هیبرید خیار مطلوب بوده و توصیه می‌گردند.