فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از موضوعات پرتکرار در حوزۀ ادبیات عرفانی، نفس است. در آثار عرفانی، نفس با تعابیر مختلف و عناوین متعددی توصیف شده که اغلب آن‌ها نمادین و رمزی است. این پژوهش در پی رسیدن به این نکته است که عطار نیشابوری در آثار منظومش (­الهی نامه، اسرارنامه، منطق الطیر، دیوان اشعار، مصیبت‍نامه و مختارنامه) برای نفس چه نمادهایی را به کار برده و کدام ‍یک از این نمادها ابداعی خود شاعر است. این پژوهش که مبتنی بر مطالعة اشعار عطار و گزینش شواهد شعری است به شیوة توصیفی و تحلیلی به بررسی نمادهای مربوط به نفس در همۀ آثار منظوم وی پرداخته است. بررسی این اشعار نشان می‍دهد نمادهای جانوری و همچنین شخصیت های منفی تاریخی- اسطوره‍ای، بیشترین نمود را در رابطه با موضوع نفس داشته است و علاوه بر این، عطار در بیان مفهوم نفس نمادهای تازه‍ای به کار برده که پیش از وی رایج نبوده است.