فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انقلاب مشروطه از مهمترین رویدادهای تاریخ سیاسی ایران است که پیامدهای آن در 120 سال گذشته به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در همه تحولات سیاسی، اقتصاد و اجتماعی کشور اثرگذار بوده‌ است. از این رو، تحلیل و ریشه‌یابی ابعاد گوناگون این رویداد از جمله عوامل پیروزی انقلاب و ناپایداری نظام سیاسی برآمده از آن در عصر حاضر نیز موضوعیت داشته و از اهمیت فراوانی برخوردار است. این رویداد بزرگ از زمینه‌ها و عوامل متعدد داخلی و خارجی تأثیر پذیرفته است. امپراطوری بریتانیا نیز به تناسب جایگاهی که طی آن دوران در نظام بین‌الملل و میزان نفوذی که در ایران داشت، در جهت‌دهی به انقلاب مشروطه  و فرجام آن نقش‌آفرینی کرده است. پژوهش حاضر در پی بررسی و تحلیل عملکرد و مواضع گونه‌گون بریتانیا در انقلاب مشروطه ایران است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و داده‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای به دست آمده و با رویکرد تحلیل روایت مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. بر اساس داده‌های پژوهش، انگلیسی‌ها در همه مراحل انقلاب مشروطه و نظام سیاسی برآمده از آن به ایفای نقش پرداخته‌اند و مواضع انگلیس در قبال انقلاب و حکومت مشروطه سه مرحله متفاوت را در بر می‌گیرد که عبارتند از: 1- حمایت پنهان و آشکار 2- تغییر موضع و خودداری از حمایت مشروطه در پی قرارداد ۱۹۰۷م. با روسیه 3- دخالت مستقیم در سرکوب و براندازی نظام سیاسی مشروطه. این مواضع متضاد در چارچوب سیاست خارجی رئالیستی و  ماهیت استعماری این کشور و ناکارآمدی حکمرانی در ایران  عصر قاجار قابل تحلیل و ارزیابی است