فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ولادیمیر پراپ، فولکلورشناس روسی در نظریة ابداعی خود به بررسی ریخت­ شناسانة قصه­های پریان روسی پرداخت. او با توجه به طبقه­بندی داستان­ها که بیشتر براساس محتوا و درون­مایة آن‌ها بود، رده­بندی خود را روی فرم و ساختار این داستان­ها بنا نهاد. وی نخستین­گام در تحقق فرضیة خویش را شناخت و تعیین عناصر ثابت و متغیر قصه ­ها دانست. این مقاله به بررسی و تحلیل ریخت­شناسانه داستان موش و گربة شیخ­ بهایی می­پردازد که از قصه­ های تو در تو و چندین لایه تشکیل شده است؛ به­ طوری ­که این داستان در مجموع، مرکب از 34 داستان فرعی است. این پژوهش بر اساس شیوه پژوهش ­های اسنادی و توصیفی کتابخانه­ ای و مبتنی بر روش تحلیل محتوا و هرمنوتیک صورت گرفته و سعی شده است بر مبنای اصول ریخت­ شناسی ولادیمیر پراپ به تحلیل خویشکاری و تعیین بسامد و مقایسه تطبیقی آن­ها پرداخته شود. نتیجه، بیانگر این است که در میان این داستان ­ها روابط بینامتنی محکمی وجود دارد. از سی و پنج حکایت این اثر، علاوه بر ۳۱ خویشکاری پراپ، هفت خویشکاری در این مقاله برای اولین ­بار مورد بحث قرار گرفته است که عبارتند از: خویشکاری­ های «فرار»، «شایعه ­پراکنی»، «التزام کردن»، «تهدید کردن»، «مخفی شدن»، «شرط­ بندی» و «طرد».