تبیین شرط تواناسازی در سازمان تجارت جهانی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jlq.2017.63141چکیده
بنای سازمان تجارت جهانی بر اصول متعددی استوار است که مهمترین آنها اصل نبود تبعیض است. این اصل، کشورهای عضو سازمان را به داشتن رفتار یکسان با یکدیگر مقید میکند. با توجه به یکساننبودن کشورها از لحاظ توسعهیافتگی، ورود کشورهای در حال توسعه یا کم توسعهیافته به سازمان تجارت جهانی، نیازمند مراقبت جدی از اقتصاد این کشورهاست تا هنگام رقابت با کشورهای توسعهیافته دچار آسیب نشوند. شرط تواناسازی، به کشورهای توسعهیافته این اجازه را میدهد تا به کشورهای در حال توسعه، ترتیبات تجاری ترجیحی اعطا کنند. عمل براساس این شرط، ارادی و داوطلبانه است، اما کاملاً تابع قواعد سازمان تجارت جهانی است و کشورها نمیتوانند آن را وسیلهای برای فرار از تعهدات این سازمان قرار دهند. ترجیحات اعطایی به موجب شرط تواناسازی که باید واجد سه ویژگی عمومیتیافته، غیرمعوض و غیرتبعیضآمیز باشد، بعضاً بر مبنایی انتخابی و گزینشی از سوی کشورهای توسعهیافته به کشورهای در حال توسعه داده میشوند. این امر میتواند موجب عقیمشدن کارایی این وسیله شود و فلسفۀ وجودی آن، یعنی تشویق و ترویج توسعۀ اقتصادی کشورهای در حال توسعه را مخدوش کند.
