سنجش تأثیر مؤلفه های ادراکی زائران در تشرف به حرمهای زیارتی

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشگاه تهران

doi
10.48308/sofeh.2023.223786.1089
چکیده

توجه به بُعد ادراکی زائران در قلمروهای زیارتی و مؤلفه‌های مؤثر بر حالات روحی، معنوی، و تصویر ذهنی آنها، یکی از عوامل حائز اهمیت زمینه‌‌ساز آمادگی ذهنی در تشرف به یک مکان قدسی است. این پژوهش با هدف سنجش و تحلیل میزان تأثیر مؤلفه‌‌های ادراکی زائران در تشرف به حرم‌های زیارتی و بررسی آن در عرصه‌‌های تشرف به حرم مطهر حضرت معصومه (س) صورت گرفته است. پژوهش حاضر به روش کاربردی و با نظام پژوهش ترکیبی (کمی و کیفی) و روش‌‌ تحقیق توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. ابزارهای گردآوری داده‌‌ها مطالعات کتابخانه‌‌ای و میدانی (پرسش‌نامه) است که در بستری پیمایشی با جامعة آماری 172 نفر و با استفاده از روش نمونه‌‌گیری تصادفی از زائرین و مجاورین حرم مطهر حضرت معصومه (س) صورت پذیرفته ‌‌است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم‌‌افزار SPSS 23 و Amos Graphic 16 در قالب دو گونه تحلیل توصیفی و استنباطی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، مدل عاملی تدوین‌شده با برازش مطلوب، رابطة معناداری میان مؤلفه‌‌ها و سنجه‌‌های ادراکی در تشرف زائران به حرم مطهر حضرت معصومه (س) را نشان می‌دهد. همچنین بر اساس یافته‌‌های پژوهش، از میان 6 مؤلفة شناسایی‌شده و 17 سنجة مرتبط با آن، مؤلفه‌‌های حس ادب و خضوع، حس معنویت، حس انتظار، نقش‌‌انگیزی، خوانایی، و حس تعلق به‌ترتیب با بارعاملی بیشتر، وزن بیشتری در ادراک زائران در حین تشرف به این حرم مطهر دارند. بنابر نتایج به‌دست‌آمده، بافت پیرامون حرم مطهر حضرت معصومه (س) ، نیازمند توجهات مضاعفی از سوی مدیریت شهری به‌منظور ارتقای کیفیات منظر ادراکی منطبق با هنجارها و ملاحظات ارزشی این قلمرو زیارتی با توجه به سلسله‌مراتب تشرف در زائران است.