مقاومت فرهنگی و رسانهای مهاجران لهستانی در تقابل با سیاستهای اطلاعاتی متفقین در ایران (سالهای 1945-1942 م )
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ مطالعات ایران بعد از اسلام گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر- ایران
2 دانشیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر- ایران
doi
10.22034/hfr.2025.530097.1535چکیده
در خلال جنگ جهانی دوم ( 1942-1945م.)، هزاران تبعیدی لهستانی که به اتحاد جماهیر شوروی گسیل شده بودند، پس از تحمل رنجهای طاقتفرسا بر پایه انعقاد پیمانهای دیپلماتیک از اردوگاههای سیبری به خاک ایران منتقل گردیدند. شمار محدودی از این مهاجران در برابر دخالتهای رسانهای قدرتهای متفق به فعالیتهای رسانهای و خبری متنوعی مبادرت ورزیدند. این پژوهش بر مبنای شیوه مطالعات کتابخانهای و رویکرد توصیفی- تحلیلی و بر پایه منابع تاریخی چون اسناد آرشیوی، روزنامهها، عکس و فیلمهای خبری، برنامههای رادیویی و سایر منابع مرتبط در صدد پاسخ به این پرسش است که چگونه مهاجران لهستانی مقیم ایران طی جنگ جهانی دوم در برابر سیاستهای اطلاعاتی تحمیلی اتخاذ شده متفقین با همکاری شوروی دست به مقاومت فرهنگی و تقابل رسانهای زدند؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که مهاجران لهستانی به منظور پاسداشت هویت سرزمینی خویش در ایام تبعید و در مواجهه با کنترل رسانهها توسط دولتهای متفق، از رهگذر فعالیتهایی نظیر عکاسی، انتشار نشریات و تولید برنامههای مختلف از جمله برنامههای رادیویی به زبان مادری به تقابل رسانهای و مقاومت فرهنگی روی آوردند. این پیکار فرهنگی- سیاسی دیاسپورای لهستانی در ایران با تشدید سانسور از سوی شوروی و مقامات انگلیسی و آمریکایی همراه شد.