اثر عوامل مختلف کشت بر میزان قهوه‌ای ‌شدن ریزنمونه نخل خرما (Phoenix dactylifera L.) در شرایط درون شیشه‌ای

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 عضو هیئت علمی پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، اهواز، ایران

doi
10.22084/ppt.2018.6196.1357
چکیده

یکی از مشکلات تکثیر خرما در کشت بافت، قهوه‌ای شدن ریزنمونه است. این پژوهش جهت تعیین اثر عوامل مختلف کشت بر میزان قهوه‌ای شدن ریزنمونة نخل ‌خرما در شرایط درون شیشه‌ای در قالب 5 آزمایش اجرا گردید. در آزمایش اول ضدعفونی سطحی ریزنمونه‌ها با هیپوکلریت سدیم 5/2% در دو حالت مختلف: یک مرحله‌ای و دو مرحله‌ای بررسی گردید. در آزمایش دوم از تیمار پوترسین در غلظت‌های صفر (0)، 4 و 8 میلی‌مولار استفاده شد. در آزمایش سوم تأثیر محیط کشت پایه MS کامل، MS2/1 و MS4/1، در آزمایش چهارم تأثیر سولفات روی و نانوذرات اکسید روی شامل MS بدون روی، MS به‌علاوه 43/2 و 86/4 میلی‌گرم بر لیتر روی و MS به‌علاوه 43/2، 86/4 و 72/9 میلی‌گرم بر لیتر نانواکسید روی موردبررسی قرار گرفتند و در آزمایش پنجم تأثیر سیستم‌های کشت (ظرف فیلتردار، ظرف بدون فیلتر و بیورآکتور تناوبی) ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که ضدعفونی کردن در یک مرحله با هیپوکلریت‌سدیم 5/2% همراه با تکان شدید مؤثرتر از ضدعفونی در دو مرحله بود. نتایج حاصل از آزمایش دوم نشان داد که غلظت 4 میلی‌مولار پوترسین در کاهش میزان قهوه‌ای شدن نسبت به شاهد و غلظت 8 میلی‌مولار اثر بیشتری داشت. همچنین محیط پایه MS کامل و تیمار 86/4 میلی‌گرم بر لیتر روی، نتایج بهتری به‌ترتیب در آزمایشات سوم و چهارم نشان دادند. نتایج آخرین آزمایش نشان داد که کشت در ظروف شیشه‌ای با درپوش فیلتردار نسبت به ظروف کاملاً بسته و بیورآکتور تناوبی کم‌ترین میزان قهوه‌ای شدن را به همراه داشت.