فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بلشویک‌ها پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ با شعار حمایت از جنبش‌های ضداستعماری، سیاستی مبتنی بر اعطای امتیازات به ایران را در پیش گرفتند. اما با تثبیت قدرت در مسکو، رویکرد خود را به سمت مداخله نظامی مستقیم در شمال ایران تغییر دادند. این چرخش راهبردی که هم‌زمان با تضعیف نهضت جنگل بود، ماهیت دوگانه سیاست خارجی بلشویک‌ها را آشکار کرد و پیامدهای عمیقی بر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران داشت. منطقه گیلان به دلیل موقعیت استراتژیک به کانون اصلی رقابت‌های روسیه و بریتانیا تبدیل شد و منابع اولیه نشان می‌دهند که بلشویک‌ها ابتدا از نهضت جنگل برای تضعیف حکومت مرکزی و نفوذ بریتانیا استفاده کردند، اما با امضای قرارداد مودت ۱۹۲۱م. حمایت خود را متوقف نمودند. هدف پژوهش فوق، واکاوی علل و پیامدهای تغییر سیاست‌های مسکو در قبال ایران با تمرکز بر مداخله نظامی در گیلان و تعامل با نهضت جنگل است. پرسش اصلی این است که چرا و چگونه بلشویک‌ها از سیاست‌های ایدئولوژیک اولیه فاصله گرفته و به مداخله مستقیم نظامی روی آوردند؟ روش تحقیق بر تحلیل تاریخی اسناد آرشیوی، منابع دست اول و پژوهش‌های معتبر ثانویه استوار است و نشان می‌دهد که چگونه مسکو با استفاده ابزاری از حزب کمونیست ایران و جمهوری شوروی آذربایجان تلاش کرد تا هزینه‌های مداخله در ایران را کاهش بدهد و در عین حال با انعقاد قرارداد ۱۹۲۱م. دسترسی به منابع اقتصادی ایران را تضمین نماید.