تصحیح 26 بیت از بوستان سعدی؛ مصحَّحِ دکتر غلامحسین یوسفی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/ltr.2023.69947.3615
چکیده

در میان تصحیحات معتبر و مشهور بوستان سعدی از جمله نسخۀ مصحح غلامحسین یوسفی با وجود محاسن بسیار، اشتباهاتی نیز به چشم می‌آید و با توجه به اینکه تصحیح استاد یوسفی در جامعة ادبی و دانشگاهی از اهمیت خاصی برخوردار است و به عنوان یکی از منابع اصلی درس اشعار سعدی مورد استفاده و استناد استادان و دانشجویان است، نگارنده که سالیانی چند به تدریس بوستان در دانشگاه  اشتغال دارد، ضمن ارج‌ نهادن به زحمات و کوشش­ های ارزنده ایشان بر خود فرض می‌داند اشکالاتی که حین مطالعه و تدریس به نظرش رسیده است با خوانندگان این اثر به ویژه قشر دانشگاهی در میان بگذارد. برای این منظور، نخست بیت­ هایی که به نظر می‌‌رسید از لحاظ معنایی یا ساختار نحوی، ارتباط عمودی با بیت­ های دیگر و... اشکال و ایرادی دارد، استخراج کرده و با مراجعه به شرح نسخة ‌بدل‌ها به شیوۀ فنی و قیاسی با استناد و استشهاد به اشعار سعدی و بعضاً شاعران دیگر، ضبط ارجح را انتخاب کرد. از این رو، در مقالۀ حاضر، 26 نمونه از این اشکالات طبقه‌بندی و به ترتیب زیر مطرح و بررسی شده است:1- اشکالاتی که به معنای کلمه یا جمله مربوط می‌شود.2- بیت­ هایی که با سبک سخن سعدی همخوانی ندارد.3- اشکالاتی که مربوط به نحو کلام است.4- اشکالاتی که ناشی از بی‌توجهی به رسم‌الخط متن است.5- اشکالاتی که به ارتباط عمودی ابیات مربوط می‌شود.