فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خلیج فارس نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری و تحول روابط ایران و اروپا دارد. این منطقه همواره به ‌عنوان مسیر ارتباطی و تجاری میان ایران و قدرت‌های اروپایی بوده و نخستین برخوردهای تمدنی میان آنها نیز از طریق خلیج فارس رقم خورده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از اسناد، منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌های تاریخی در صدد است تا روند تأثیرگذاری این منطقه بر تعاملات ایران و اروپا را بررسی کند. هدف نویسندگان مقاله بر این است تا با بررسی جایگاه تاریخی خلیج فارس به درک بهتر جایگاه آن در وضعیت کنونی و حتی آتی روابط ایران و اروپا کمک کنند. بنابراین، پرسش اصلی مقاله این است که در طول سالیان مختلف جایگاه و تأثیرات خلیج فارس بر روابط ایران و اروپا به چه نحو بوده و چه سیر تحولی داشته است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در طول تاریخ، خلیج فارس اهمیتی فزاینده در روابط ایران و اروپا داشته است. از نقش آن در رقابت‌های استعماری میان قدرت‌های اروپایی در سده‌های گذشته تا تأثیرگذاری بر سرنوشت جنگ‌های جهانی و تقابل‌های بین‌المللی می‌توان سخن گفت. اما به‌طور خاص اکتشاف نفت در قرن بیستم میلادی، خلیج فارس را به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های تعامل یا تقابل میان ایران و اروپا تبدیل کرد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که خلیج فارس به ‌عنوان یک متغیر ژئوپلیتیک در هر دوره تاریخی در روابط ایران و اروپا ایفای نقش کرده و با توجه به مسائل روز جهانی همچنان عامل تعیین‌کننده‌ای در آینده این ارتباطات خواهد بود