اثر اسپری برگی اسید‌سالیسیلیک بر عملکرد و اسانس گیاه دارویی بادرشبی در شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد زراعت، اداره حفاظت محیط شهرستان پیرانشهر، پیرانشهر

2 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه

3 استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه

4 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

doi
10.22084/ppt.2017.2234
چکیده

بادرشبیگیاهی دارویی و ارزشمند و سازگار به مناطق مختلف آب و هوایی است و در مناطق شمالی و شمال‌غرب ایران یافت می‌شود. شوری خاک به‌عنوان یکی از عوامل محدودکننده رشد گیاهان در مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان ازجمله ایران شناخته شده است. آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی جهت بررسی اثر چهار غلظت محلول اسید سالیسیلیک (صفر (شاهد)، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مولار) و سه سطح غلظت شوری با کلریدسدیم (صفر (شاهد)، 5/2 و 5 میلی‌موس بر سانتی‌متر) در سه تکرار روی برخی صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اسانس بادرشبی در گلخانه اجرا شد. تعداد ساقه‌های فرعی گل‌دهنده تحت تنش‌های شوری 5/2 و 5 میلی‌موس بر سانتی‌متر به‌ترتیب 3/9 و 4/28 درصد نسبت به شرایط بدون تنش کاهش پیدا کرد. هم‌چنین سطوح اسید‌سالیسیلیک با غلظت‌های 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مولار بدون تفاوت معنی‌دار با یکدیگر به‌طور متوسط باعث افزایش 5/32 درصدی تعداد ساقه فرعی گل‌دهنده نسبت به شاهد شدند. نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان داد در شوری 5/2 میلی‌موس بر سانتی‌متر، مصرف هر سه غلظت اسید‌سالیسیلیک و در شوری 5 میلی‌موس بر سانتی‌متر کاربرد 1 و 5/1 میلی‌مولار آن بر وزن خشک بوته، درصد اسانس، عملکرد اسانس و شاخص برداشت اسانس نسبت به شاهد بهتر عمل کردند. غلظت‌های صفر، 1 و 5/1 میلی‌مولار اسید‌سالیسیلیک باعث افزایش وزن خشک ریشه نسبت به شاهد در شوری 5/2 و 5 میلی‌موس بر سانتی‌متر شدند. شاخص کلروفیل برگ در شوری 5 میلی‌موس بر سانتی‌متر‌ به‌طور معنی‌داری کاهش یافت ولی مصرف هر سه غلظت اسید‌سالیسیلیک باعث افزایش 15 درصدی آن نسبت به شاهد شد.