شناسایی نشانگرهای آگاهی‌بخش مرتبط با صفات مورفولوژیکی در خربزه- طالبی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس،

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان

3 استادیار گروه علوم گیاهی، دانشکده زیست‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران

4 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

5 استادیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22084/ppt.2017.2235
چکیده

شناسایی نشانگرهای آگاهی‌بخش مرتبط با صفات مورفولوژیکی می‌تواند در گزینش گیاهان دارای صفات برتر طی مراحل به‌نژادی و هم‌چنین تهیه نقشه‌های ژنتیک حایز اهمیت باشد. در این مطالعه برای شناسایی نشانگرهای دی‌ان‌ای آگاهی‌بخش از تجزیه ارتباطی استفاده شد. تجزیه ارتباطی روشی است که می‌تواند برای مطالعه روابط بین تنوع فنوتیپی و چندشکلی‌های ژنتیک و در نتیجه در ترسیم نقشه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. در این تجزیه به‌وسیله رگرسیون گام‌به‌گام، ارتباط بین 15 صفت مورفولوژیکی و نشانگرهای حاصل از 10 آغازگر ISSR در 27 توده محلی خربزه-طالبی ایران بررسی شد. در این پژوهش 10 آغازگر ISSR، 88 نشانگر چندشکل تولید نمودند. میانگین تعداد نشانگرهای ISSR تولیدشده برای هر آغازگر 2/17 بود و میزان چندشکلی 2/51 درصد به‌دست آمد. میانگین تعداد نشانگر محدوده محتوای اطلاعات چندشکل (PIC) از 15/0 در (AC)8G تا 36/0 در (AG)8T و (CA)8A متغیر بود. کم‌ترین مقدار شاخص نشانگر (MI) 54/0 (((AC)8YG و بیش‌ترین میزان آن 76/6 (AG)8T)) مشاهده گردید. کمترین و بیش‌ترین تعداد نشانگر به‌ترتیب به صفات قطر جفت (7 نشانگر) و قطر بذر (27 نشانگر) مرتبط ‌شدند. بیش‌ترین ضریب تبیین کل (R2) (7/99 درصد) به وزن 100 دانه اختصاص داشت. نتایج نشان داد استفاده از نشانگرهای دارای پیوستگی بالا با صفات مورفولوژیکی می‌تواند در شناسایی نشانگرهای آگاهی‌بخش با این صفات مهم، مفید باشد. هم‌چنین نتایج بیانگر این موضوع است که ارتباط میان آغازگرها با صفات مورفولوژیکی به میزان شاخص نشانگر و محتوای چندشکلی بستگی ندارد.