معانی و کاربرد حروف اضافه و ربط در نفثةالمصدور
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22054/ltr.2021.56035.3194چکیده
یکی از مفاهیم اساسی در معنیشناسی، حروف اضافه و ربط است که از دیرباز در متون فارسی کاربرد فراوان داشتهاند و در معانی مختلف به کار رفتهاند. آشنایی با معانی این حروف و کاربردهای متعدد آنها، نقش مهمی در رسایی و شیوایی متون کهن فارسی دارد. در نفثةالمصدور حروف اضافه و ربط به شکل گستردهای بهکار رفته است که در برخی موارد کارکردهای متفاوتی دارند. دستهای از آنها فقط حرف اضافهاند، گروهی دیگر حرف ربطاند، تعدادی نیز در کاربردهای گوناگون به عنوان حروف اضافه و ربط، صفت، قید و پیشوند فعل به کار رفتهاند که با توجه به بافت و معنای جمله کاربرد آنها مشخص میشود. مقالۀ حاضر با روش توصیفی– تحلیلی به بررسی مفاهیم و معانی گوناگون این حروف میپردازد. نتایج حاصل از این پژوهش مؤید آن است که این حروف، دارای شبکۀ معنایی چندگانهاند. حروف «از»، «به»، «تا» و... همچنین کاربرد حروف اضافۀ ساده و حروف ربط ساده بسیار گستردهتر بوده است و حروف اضافۀ مرکب و ربط به صورت محدود به کار رفته است. فراوانی نسبی حروف اضافۀ ساده 51 درصد از کل متن را به خود اختصاص داده است. حرف ربط سادۀ «به» از بیشترین بسامد برخوردار است که 256 بار تکرار شده است. انجام این کار، برخی مشکلات در فهم آن را برطرف خواهد کرد.
