فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم «برکت» به‌عنوان نشانه‌ای از لطف الهی در ادیان ابراهیمی، در فهم رابطه انسان با خدا و نعمت‌های الهی نقش ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی مفهوم برکت در قرآن و عهد عتیق، به بررسی تعاریف، کارکردها و دلالت‌های الهیاتی و فرهنگی این مفهوم می‌پردازد تا اشتراکات و تفاوت‌های آن در اسلام و یهودیت را روشن کند. روش تحقیق، تحلیل تطبیقی کیفی با استفاده از تحلیل لغوی، متنی و بررسی زمینه‌های اسلامی و یهودی در متون اصلی و تفاسیر معتبر است. یافته‌ها نشان می‌دهند که برکت در هر دو متن، نعمتی الهی با ابعاد مادی و معنوی است که از خدا سرچشمه می‌گیرد و به ایمان، تقوا یا اطاعت از احکام مشروط است. شباهت‌ها شامل منشأ الهی، جامعیت مادی و معنوی و نقش برکت در انسجام اجتماعی است. با این حال، برکت در قرآن جهانی‌تر و اخلاق‌محور است، در حالی که در عهد عتیق این مفهوم غالباً قوم‌محور و قانون‌محور است و تمرکز بیشتری بر نعمت‌های دنیوی دارد. از منظر اخلاق و حقوق بشر، رویکرد قوم‌محور عهد عتیق چالش‌های حقوق بشری، مانند انحصارگرایی و نابرابری ایجاد می‌کند، در حالی که قرآن بر کرامت انسانی تأکید دارد.